„Pochodnie Nerona” – Henryk Siemiradzki
„Pochodnie Nerona” Henryka Siemiradzkiego, znane również jako „Świeczniki chrześcijaństwa” i „Żywe pochodnie Nerona”, to jedno z najważniejszych dzieł polskiego malarstwa akademickiego XIX wieku. Monumentalne płótno z 1876 roku przedstawia prześladowania pierwszych chrześcijan za panowania cesarza Nerona.
Siemiradzki ukazał chwilę poprzedzającą egzekucję. Chrześcijanie zostali przywiązani do wysokich słupów i mają zostać spaleni jako żywe pochodnie podczas nocnego widowiska. Po przeciwnej stronie zgromadzony dwór Nerona oczekuje rozpoczęcia spektaklu. Zderzenie przepychu starożytnego Rzymu z losem skazanych nadaje scenie wyjątkowo dramatyczny charakter.
Oryginał „Pochodni Nerona” – najważniejsze informacje
Autor: Henryk Siemiradzki (1843–1902)
Tytuł: „Pochodnie Nerona”
Inne tytuły: „Świeczniki chrześcijaństwa”, „Żywe pochodnie Nerona”
Rok powstania: 1876
Miejsce powstania: Rzym
Technika: olej na płótnie
Wymiary oryginału: 385 × 704 cm
Miejsce przechowywania: Muzeum Narodowe w Krakowie
Miejsce ekspozycji: Galeria Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach
Nr inwentarzowy: MNK II-a-1
Nurt: akademizm, malarstwo historyczne
Oryginał ma ponad 7 metrów szerokości, dlatego należy do najbardziej monumentalnych dzieł polskiego malarstwa XIX wieku. Obraz można dziś oglądać w krakowskich Sukiennicach.
Co przedstawia obraz „Pochodnie Nerona”?
Inspiracją dla Siemiradzkiego były prześladowania chrześcijan po wielkim pożarze Rzymu w 64 roku, opisane m.in. przez rzymskiego historyka Tacyta. Artysta nie zdecydował się jednak pokazać samego momentu płonięcia skazańców. Przedstawił chwilę tuż wcześniej, zwiększając napięcie i pozostawiając widzowi świadomość tego, co za moment się wydarzy.
Ważną postacią kompozycji jest Tygellinus, urzędnik i człowiek z otoczenia Nerona, trzymający w górze czerwoną chustę. Jej opuszczenie ma dać sygnał do rozpoczęcia widowiska. Czerwony akcent został umieszczony w istotnym punkcie perspektywy, dzięki czemu wzrok widza naturalnie kieruje się właśnie w jego stronę.
Siemiradzki umieścił scenę przed architekturą inspirowaną Domus Aurea – Złotym Domem Nerona. Nie jest to jednak dosłowna rekonstrukcja historyczna: pałac powstał już po wydarzeniach związanych z pożarem Rzymu. Malarz wykorzystał antyczną architekturę przede wszystkim do podkreślenia bogactwa i potęgi cesarskiego dworu.
Światło i ciemność – symbolika „Świeczników chrześcijaństwa”
Na oryginalnej ramie dzieła znajduje się łaciński fragment Ewangelii według św. Jana: „Et lux in tenebris lucet…”, odnoszący się do światłości świecącej w ciemności.
Ma to kluczowe znaczenie dla interpretacji obrazu. Chrześcijanie mają dosłownie stać się pochodniami Nerona, jednak symbolicznie to właśnie ich wiara ma przetrwać świat pogańskiego Rzymu. Muzeum Narodowe w Krakowie zwraca uwagę na kontrast między ofiarami a obojętną, otoczoną przepychem elitą rzymską.
Dzieło otrzymywało również w XIX-wiecznej Polsce znaczenie patriotyczne. W okresie zaborów los prześladowanych chrześcijan odczytywano jako analogię do sytuacji Polaków znajdujących się pod obcym panowaniem.
Obraz, od którego zaczęło się Muzeum Narodowe w Krakowie
Historia „Pochodni Nerona” jest wyjątkowa także z innego powodu. W 1879 roku Henryk Siemiradzki podarował obraz społeczeństwu, a jego gest stał się impulsem do tworzenia kolekcji Muzeum Narodowego w Krakowie. W ślad za nim własne prace zaczęli przekazywać kolejni artyści.
Jeszcze wcześniej dzieło zdobyło ogromne międzynarodowe uznanie. Po premierowym pokazie w Rzymie w 1876 roku prezentowano je w kolejnych europejskich miastach, a na Wystawie Światowej w Paryżu w 1878 roku Siemiradzki otrzymał złoty medal i Legię Honorową.
Reprodukcja obrazu „Pochodnie Nerona” na płótnie
Oferowana przez ParosArt reprodukcja „Pochodni Nerona” Henryka Siemiradzkiego wykonywana jest na grubym bawełnianym płótnie techniką pigmentową i naciągana na drewniane krosno. Produkt dostępny jest w formatach od 60 × 30 cm do 190 × 100 cm, w różnych wariantach oprawy oraz w wersji z ręcznie nakładaną strukturą powierzchni obrazu.
Rozbudowana, panoramiczna kompozycja szczególnie dobrze prezentuje się w większym formacie, który pozwala dostrzec architekturę, stroje i liczne postacie tworzące scenę. Reprodukcja może stać się mocnym elementem salonu, gabinetu, biblioteki czy reprezentacyjnego wnętrza.
To propozycja dla miłośników Henryka Siemiradzkiego, malarstwa historycznego, sztuki akademickiej oraz historii starożytnego Rzymu.
